Bugün, 29 Kasım 2020 Pazar

Uzm.Dr.Nureddin Özdener


Pulsuz mektup 10 ekim ruh sağlığı günü

pulsuz mektup 10 ekim ruh sağlığı günü


Başta CTF 93 lü kardeşlerim, arkadaşlara, dostlara MERHABA,

Kolaylıklar dilerim. “Daha Sağlıklı Türkiye ” yolunda başarılar. Çok işimiz var.

 Dünya Sağlık Örgütü ve Ruh Sağlığı Federasyonunun web sayfalarından 10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü için seçtiğim, biraz da bilgi notu ve savunuculuk amacıyla hazırladığım dokümanı seninle paylaşmak istiyorum. Biraz zamanını alabilir. Karlı çıkacaksın. Ruh Sağlığımıza Yatırım İstemeliyiz.

Bu yılki 10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü, COVID-19 salgını nedeniyle günlük hayatımızın önemli ölçüde değiştiği bir zamanda geliyor. Geçtiğimiz aylar birçok zorluğu beraberinde getirdi: Zor koşullarda bakım sağlayan COVID-19'u eve getirmekten korkarak işe gidecek sağlık çalışanları için; evden ders almaya uyum sağlayan, öğretmenleri ve arkadaşları ile çok az temas kuran ve gelecekleri konusunda endişeli öğrenciler için; geçim kaynakları tehdit altında olan işçiler için; COVID-19'a karşı son derece sınırlı koruma ile yoksulluğa veya hassas insani yardım ortamlarına yakalanan çok sayıda insan için; ve akıl sağlığı sorunları olan insanlar için, çoğu öncekinden daha fazla sosyal izolasyon yaşıyor. Ve bu, sevilen birini kaybetmenin acısını, bazen vedalaşamadan yönetmeye dair hiçbir şey söylememektir. Şirketler, işlerini kurtarmak için personelin gitmesine izin verdiği ya da aslında tamamen kapatıldığı için, salgının ekonomik sonuçları şimdiden hissediliyor. 2021 SOS veriyor.

Geçmişteki acil durum deneyimleri göz önüne alındığında, ruh sağlığı ve psikososyal desteğe olan ihtiyacın önümüzdeki aylarda ve yıllarda önemli ölçüde artması beklenmektedir. Halihazırda yıllarca süren kronik yetersiz fonlardan muzdarip olan ulusal ve uluslararası düzeydeki ruh sağlığı programlarına yatırım, şimdi her zamankinden daha önemli bir hale gelmiştir.

Bu nedenle bu yılki Dünya Ruh Sağlığı Gününde tema olarak, Ruh Sağlığına Yapılan Yatırımı Artırmak benimsenmiştir.   

Ruh sağlığı, halk sağlığının en çok ihmal edilen alanlarından biridir. 1 milyara yakın insan ruhsal bir bozuklukla yaşıyor, her yıl 3 milyon kişi zararlı alkol kullanımından ölüyor ve her 40 saniyede bir kişi intihar nedeniyle ölüyor. Ve şimdi, dünyanın dört bir yanında milyarlarca insan, insanların ruh sağlığı üzerinde daha fazla etkisi olan COVID-19 salgından etkilendi.

Yine de, dünya çapında görece az sayıda insan kaliteli akıl sağlığı hizmetlerine erişebilmektedir. Düşük ve orta gelirli ülkelerde, zihinsel, nörolojik ve madde kullanım bozuklukları olan kişilerin% 75'inden fazlası durumları için hiçbir tedavi görmemektedir. Dahası, damgalama, ayrımcılık, cezai mevzuat ve insan hakları ihlalleri hala yaygındır.

Dünyada pandemiden önce ve özellikle insani acil durumlarda ve çatışma ortamlarında kaliteli ve uygun fiyatlı akıl sağlığı hizmetlerine sınırlı erişim, pandemi dünya çapında sağlık hizmetlerini aksattığı için COVID-19 nedeniyle daha da azaldı. Birincil nedenler, bakım evleri ve psikiyatri kurumları gibi uzun süreli konaklama tesislerinde enfeksiyon ve enfeksiyon riski olmuştur; insanlarla yüz yüze görüşmenin önündeki engeller; virüsün bulaştığı akıl sağlığı personeli; ve ruh sağlığı tesislerinin COVID-19 hastaları için bakım tesislerine dönüştürülmesi amacıyla kapatılması.

Ruh sağlığı için hareket edin: hadi yatırım yapalım,  Dünya Sağlık Örgütünün teması oldukça önemli.  

 

DSÖ, ortak kuruluşlar, Küresel Ruh Sağlığı İçin Birleşim ve Dünya Ruh Sağlığı Federasyonu ile birlikte, ruh sağlığına yatırım için büyük bir ölçekli büyütme çağrısında bulunuyor. Bu çağrıyı bizler de ülkemizde dillendirerek savunuculuk yapmalıyız.

Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, "Dünya Ruh Sağlığı Günü, dünyanın bir araya gelmesi ve ruhsal sağlığın tarihsel ihmalini düzeltmeye başlaması için bir fırsat" dedi. "COVID-19 salgınının insanların ruh sağlığı üzerindeki sonuçlarını şimdiden görüyoruz ve bu sadece başlangıç. Şu anda akıl sağlığına yatırımı artırmak için ciddi taahhütlerde bulunmazsak, sağlıkla ilgili, sosyal ve ekonomik sonuçlar çok geniş kapsamlı olacaktır. "

Geçtiğimiz birkaç ay boyunca, Dünya Sağlık Örgütü ortaklarla işbirliği içinde, salgının etkileri, sağlık çalışanları ve diğer ön saflarda çalışanlar, sağlık tesislerinin yöneticileri ve bunun sonucunda hayatları önemli ölçüde değişen her yaştan insan için ruh sağlığı konusunda rehberlik ve tavsiyeler yayınladı.

Sağlık hizmetlerinin kesintiye uğramasıyla, ülkeler ruh sağlığı hizmeti sunmanın yenilikçi yollarını buluyor ve psikososyal desteği güçlendirmeye yönelik girişimlerin gerekliliği ortaya çıktı. Dayanışmayı arttırmalıyız. Fiziksel mesafemiz arttırmalı gönüllerimizi yaklaştırmalıyız.

 Yine de, sorunun boyutu nedeniyle, ruh sağlığı ihtiyaçlarının büyük çoğunluğu ele alınmadan kalmakta, gereksinim karşılanmamaktadır.  Bu yanıt, pandemiden yıllar önce ruh sağlığının teşviki, korunması ve bakıma kronik olarak yetersiz yatırım yapılması nedeniyle yetersiz durumdadır.

Ülkeler sağlık bütçelerinin sadece% 2'sini ruh sağlığına harcıyor.  Yaşadığınız ilde sağlık bütçesinin ve harcamalarının ne kadarı Ruh Sağlığı hizmetlerine ayrılıyor? Sorgulayın.

Ülkeler, sağlık bütçelerinin ortalama sadece% 2'sini ruh sağlığına harcamaktadır. Son yıllarda bazı artışlara rağmen, ruh sağlığı için uluslararası kalkınma yardımı, sağlık için yapılan tüm kalkınma yardımlarının% 1'ini hiçbir zaman geçmedi. Bu, depresyon ve anksiyete gibi yaygın ruhsal bozukluklar için ölçeklendirilmiş tedaviye yatırılan her 1 ABD doları için, iyileştirilmiş sağlık ve üretkenlikte 5 ABD doları getiri olduğu gerçeğine rağmen.

Dünya Ruh Sağlığı Günü: Bizler için bir fırsat en azından kendi kendimize ve kentimize taahhütte bulunulmasını sağlamak için bir fırsat.

Dünya Ruh Sağlığı Günü kampanyası, devam eden pandemi göz önüne alındığında, hepimize yaşamı onaylayan bir şeyler yapmamız için öncelikle çevrimiçi olmak üzere fırsatlar sunacak: bireyler olarak, kendi ruh sağlığımızı desteklemek için somut adımlar atmak ve arkadaşlarımızı ve ailemizi desteklemek mücadele etmek,  işverenler olarak, çalışan sağlığı programlarını uygulamaya koymaya yönelik adımlar atmak; hükümetler olarak, akıl sağlığı hizmetlerini kurmayı veya büyütmeyi taahhüt etmek; ruh sağlığı hizmetini herkes için gerçeğe dönüştürmek için daha neler yapılabileceğini ve yapılması gerektiğini açıklamak, için fırsat.

Bir halk sağlığı uzmanı olarak ruh sağlığı alanında bazı epidemiyolojik veriler paylaşmak lazım:

  • Yaklaşık bir milyara yakın insanın zihinsel bir rahatsızlığı var ve herhangi bir yerdeki herkes etkilenebilir.
  • Depresyon, ergenler ve yetişkinler arasında hastalık ve sakatlığın önde gelen nedenlerinden biridir. 
  • Her 5 çocuk ve ergenden 1'inde ruhsal bozukluk var.
  • Şizofreni gibi ciddi zihinsel bozuklukları olan kişiler, genel nüfustan 10-20 yıl önce ölme eğilimindedir. 
  • İntihar, her yıl 800.000'e yakın insanın hayatına mal oluyor  her 40 saniyede 1 kişi  ve 15-29 yaşları arasındaki gençlerin ikinci önde gelen ölüm nedenidir.
  • Akıl hastalığının evrensel doğasına ve büyüklüğüne rağmen, ruh sağlığı hizmetlerine olan talep ile arz arasındaki uçurum hâlâ önemli.
  • Dünyada nispeten az sayıda insanın kaliteli ruh sağlığı hizmetlerine erişimi vardır.
  • Düşük ve orta gelirli ülkelerde, akıl sağlığı sorunları olan kişilerin% 75'inden fazlası durumları için hiç tedavi görmemektedir.
  • Ruh sağlığı hizmetlerinde hala var olan ciddi boşluklar, ruh sağlığının geliştirilmesi, önlenmesi ve bakım hizmetlerine onlarca yıldır süregelen yetersiz yatırımın bir sonucudur.
  • Ruh sağlığı sorunları olan kişilere yönelik damgalama, ayrımcılık ve insan hakları ihlalleri yaygındır. 
  • En yaygın ruhsal bozukluklardan ikisi olan depresyon ve anksiyeteden kaynaklanan üretkenlik kaybı, küresel ekonomiye her yıl 1 trilyon ABD dolarına mal oluyor.
  • Ortalama olarak ülkeler, ulusal sağlık bütçelerinin% 2'sinden daha azını ruh sağlığına harcamaktadır.
  • Son yıllarda ruh sağlığı için kalkınma yardımlarının artmasına rağmen, sağlık için kalkınma yardımının% 1'ini hiçbir zaman geçmedi.

Ruh sağlığı ile ilgili güzel haberler de vermekte fayda var:

  • En yaygın akıl sağlığı durumlarından bazıları, depresyon ve anksiyete, konuşma terapileri, ilaçlar veya bunların bir kombinasyonu ile tedavi edilebilir.
  • Depresyon ve anksiyete için ölçeklendirilmiş tedaviye yatırılan her 1 ABD Doları için 5 ABD Doları getiri vardır.
  • Uyuşturucu bağımlılığı için kanıta dayalı tedaviye yatırılan her 1 ABD Doları için, azaltılmış suç ve ceza adaleti maliyetlerinde 7 ABD Dolarına varan bir getiri söz konusudur.
  • Genel sağlık çalışanları, akıl sağlığı koşullarını teşhis etmek ve tedavi etmek için eğitilebilir.
  • Şiddetli ruhsal bozukluğu olan kişilerin düzenli sağlık kontrolleri erken ölümü önleyebilir.
  • Otizm ve demans gibi durumlarla yaşayan insanların yaşam kalitesi, bakıcıları uygun eğitim aldıklarında büyük ölçüde iyileştirilebilir.
  • Ruh sağlığı koşullarıyla yaşayan insanların hakları, akıl sağlığı mevzuatı, politikası, uygun fiyatlı, kaliteli toplum temelli akıl sağlığı hizmetlerinin geliştirilmesi ve yaşanmış deneyime sahip kişilerin katılımıyla korunabilir ve geliştirilebilir.

COVİD 19 dan uzak sağlıklı günler dilerim. Mutluluk bulaşıcıdır. 09.10.2020

Yıl 1987, Cerrahpaşa, ilk gün, açılış dersini veren Prof Dr Ayhan SONGAR’ın anısına saygıyla

Uz. Dr. Nureddin Özdener

Halk Sağlığı Uzmanı

Cerrahpa 93



YAZARLAR